PAYLAŞ

4 il mühasirə altında – Sarayevo

Bosniya və Herseqovina gəzintisi əsnasında Mostar’da qatarla Saraybosna’ya gəldilər. Yağış altında kürək çantamla çox gəzdikdən sonra iki mərtəbəli taxta bir evdə 15 Avroya otaq tutdum. Taxta zəmini, böyük qoz gardrobu və yatağı cırıldayan bu böyük otaq, müəyyən ki əri ölmədən əvvəl ev sahibinin Maida teyzelerin yataq odasıymış. Dərhal yerləşib çölə çıxıram və Sarayevo gəzintisi, gəziləcək yerlər haqqında rəhbər məlumat və gəzinti qeydləri başlayır.

Sarayevo

15. əsrə qədər tarixdə adı keçməyən Sarayevo, Osmanlılar tərəfindən quruldu və 15. əsr ortasından etibarən əhəmiyyət qazanaraq şərq – qərb ticarət yolları arasında bir fasilə və alver mərkəzi halına gəldi. Adı Türkçədən gəlir. 1878-ci ildə Avstriya-Macarıstan imperiyasının əlinə keçən şəhər, Vyanada da əvvəl küçə lambalarıyla təchiz edildi. Elektrikə qarşı olan etibarsızlıq səbəbiylə bu təhlükəli yeniliyi əvvəl bir müstəmləkə şəhərində sınamaq daha məntiqli gəlmiş olmalı imperatorluğudur.

Saraybosna mühasirəsi
Saraybosna, 1992 və 1996-cı illərdə təxminən dörd ildir Serb mühasirəyə alındı; tarixdə ən uzun müddətə paytaxt olmuşdur. Bosniya müstəqillik elanından sonra 1500 uşaq, o cümlədən 1500 uşaq həlak olub, 15 min uşaq, 56 min nəfər isə yaralanıb. Şəhərə hakim olan təpələrdə məskunlaşmış serblər snayperləri sayəsində bəzi yollar qeyri-mümkün idi və bəzi barrikadalar yaradıldı. Təhlükəli küçələrdə insanlar bir neçə ildir küçədə hərəkət edirlər. Sarayevos bu açıq yanğın nöqtələrindən üçüncü şəxs olmağı öyrənmişdi; Çünki Sırp atıcı birincisini xəbərdar edir, ikincisini çəkir, üçüncüsü vurur.

Sarayevo

1889-cu ildə tamamlanan Sarahbosna Katolik Katedrali, Ferhadiye küçəsinin “İsa’nın Ürəyi” olaraq adlandırılır. Həftə sonları, müharibə zamanı kiçik ziyana uğrayan bu katedralin qarşısında mobil satıcılar alət, avadanlıq və paltar sataraq öz həyatlarını qorumağa çalışırlar. Həmçinin, katedralin qarşısında olan geniş sahə xalqın tanışlıq və görüşmə nöqtələrindən biridir. Saraybosna şəkillərinin kontekstində Sarayevoda ziyarət ediləcək yerləri görməkdə davam edəcək. Aşağıdakı Hünkar məscidi 1457-ci ildə İsa bəy tərəfindən Fatih Sultan Mehmet’e hədiyyə olaraq qurulmuşdur. Şəhərin adı verilən saray, körpü, karvansaray, inn, hamam, dəyirman, tekke və dükan ilə böyük bir kompleks olaraq inşa edilmişdir. Möhtəşəm Süleyman 1566-cı ildə mövcud vəziyyətini müxtəlif əlavələrlə etmişdir. Sultan Abdülmecid dövründə kompleks yenidən qurulmuş, bir kitabxana əlavə edilmiş, təkkə genişlənmişdir. Kompleksdə 1912-ci ildə iqtidar şurası əlavə edildi.

Sarayeva